BIOCHEMIA dla studentów. TESTY t.1 – Kaźmierczak, Usarek, Napiórkowska, Gajewska, Graboń – ZAPOWIEDŹ

Drodzy Studenci

Oddajemy do Waszych rąk skrypt Biochemia dla studentów. Testy, tom pierwszy, przygotowany dla studentów na kierunkach medycznych i nauk o zdrowiu, którzy podczas studiów zadają sobie pytanie, czy to jest miłość od pierwszego wykładu, czy znajomość, do której wciąż próbują się przekonać.

A nie jest to znajomość łatwa! Gdy już bowiem np. zapoznają się z glikolizą, to zaraz potem na głównym szlaku procesu ATP i oddychania tlenowego w komórce pojawia się fosforylacja oksydacyjna, gradient protonowy i syntaza ATP, a dalej jeszcze beta-oksydacja kwasów tłuszczowych! I  nagle okazuje się, że zrozumienie, skąd organizm bierze energię, wymaga sporej aktywności umysłowej (i znalezienie energii dla niej), szczególnie przed egzaminem.

Dlatego właśnie ten skrypt ma Wam pomóc w uporządkowaniu ścieżek procesów, które dobrze poznaliście, i tych, które jeszcze tego wymagają. Znacznie lepiej przecież odkryć własne braki podczas rozwiązywania pytań na zajęciach niż na zaliczeniach czy ostatnim ocenianym teście.

Pytania zostały tak opracowane przez pracowników naukowych z ponad 30-letnim doświadczeniem w nauczaniu biochemii, by weryfikacja Waszego stanu wiedzy była kompleksowa. Zbiór zadań ma być dla Was narzędziem pozwalającym sprawdzić zarówno teoretyczną, jak praktyczną znajomość zagadnień.

Dlaczego zdecydowaliśmy się na wersję papierową? Ponieważ papier nie wysyła powiadomień, nie proponuje kolejnego filmiku i nie kusi, aby „tylko na chwilę” zajrzeć do mediów społecznościowych. Pozwala skupić się na tym, co najważniejsze – pytaniu, Waszej odpowiedzi i drodze, która do niej prowadzi.

Piszcie więc po tym skrypcie! Podkreślajcie, zakreślajcie, dopisujcie wzory, notujcie własne uwagi, olśnienia i frustracje. Zaznaczajcie trudne dla was pytania, wracajcie do nich podczas kolejnych powtórek. Dzięki temu skrypt stanie się Waszą osobistą mapą wiedzy, pokazującą, co już opanowaliście, a co wymaga jeszcze pracy.

Nie bójcie się błędów! Błędy i błądzenie potrafią przynieść niepospolite korzyści! Każda prawidłowa i nieprawidłowa odpowiedź porusza umysł:  Świetnie, tak myślałem, że C. To oczywiste! Albo – Jak to nie C, tylko B – niby dlaczego? I szukamy wyjaśnienia. Jasne – dzięki testom można zapamiętać, która odpowiedź w pytaniu numer 25 jest prawidłowa, ale sztuka uczenia się (czemu te testy mają służyć), polega na zrozumieniu, dlaczego jest ona prawidłowa.

Zrozumienie procesów biochemicznych stanowi fundament dalszej nauki przedmiotów przedklinicznych i klinicznych. Mamy nadzieję, że ten skrypt pomoże Wam nie tylko dobrze przygotować się do egzaminu, ale także przekonać się, że biochemia jest interesująca i będzie miała praktyczne przełożenie na efektywność terapeutyczną Waszych przyszłych pacjentów.

Uczcie się biochemii, odpowiadając na pytania!

Powodzenia

Prof. dr hab. Marta Struga

Kierownik Katedry i Zakładu Biochemii

Wydziału Lekarskiego

Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Obliczenia chemiczne:

• reakcje związków nieorganicznych w roztworach wodnych – zobojętnianie, strącanie, kompleksowanie, utlenianie, redukcja;
• rozpuszczalność, iloczyn rozpuszczalności;
• sposoby wyrażania stężeń roztworów i przeliczanie stężeń;
• dysocjacja elektrolitów, stała stopień dysocjacji;
• iloczyn jonowy wody, obliczanie pH roztworów słabych i mocnych elektrolitów;
• hydraty;
• roztwory buforowe: zasad działania buforów, równowaga kwasowo-zasadowa, obliczanie pH roztworów buforowych;
• ciśnienie osmotyczne.

 Elementy chemii organicznej:

• izomeria konstytucyjna: łańcuchowa, położenia, metameria, tautomeria;
• stereoizomeria: izomeria geometryczna, optyczna, względna;
• właściwości chemiczne i reakcje charakterystyczne związków organicznych: węglowodory nasycone, nienasycone, aromatyczne; alkohole jedno- i wielowodorotlenowe; fenole, aldehydy, ketony; kwasy karboksylowe i pochodne kwasów – chlorki, bezwodniki kwasowe; lipidy – kwasy tłuszczowe nasycone i nienasycone, triacyloglicerole, fosfolipidy, glikolipidy; węglowodany – monosacharydy, oligosacharydy, polisacharydy, homoglikany, heteroglikany, wiązania glikozydowe, wiązanie O- i N-glikozydowe; aminokwasy; związki heterocykliczne pięcioczłonowe i sześcioczłonowe z jednym i dwoma heteroatomami; związki o pierścieniach skondensowanych – pirol, imidazol, pirydyna, pirymidyna, puryna, cholesterol.

 Białka:

• aminokwasy: struktura, podział i własności aminokwasów; punkt izoelektryczny, właściwości amfoteryczne aminokwasów, wykrywanie aminokwasów;
• wzory aminokwasów;
• oznaczanie białka metodą biuretową;
• podział białek, właściwości białek;
• budowa białek, wiązanie peptydowe typy struktur -struktura I, II, III i IV- rzędowa białek, wiązania stabilizujące;
• typy struktury II-rzędowej – alfa-helisa, beta-kartka, struktura pofałdowanej kartki, beta-zakręt;
• struktura III-rzędowa – pojęcie domeny;
• mioglobina – budowa mioglobiny, rola mioglobiny;
• struktura IV-rzędowa białek – pojęcie podjednostek, rola jonów metali;
• hemoglobina – budowa hemoglobiny, rola hemoglobiny, hemoglobiny prawidłowe i patologiczne;
• krzywe dysocjacji tlenu dla mioglobiny i hemoglobiny, znaczenie 2,3-bisfosfoglicerynianu, allosteria;
• kolagen – budowa kolagenu, kluczowe enzymy i kofaktory biorące udział w syntezie kolagenu, modyfikacje potranslacyjne kolagenu, dojrzewanie kolagenu, rola witaminy C, szkorbut, zespół Ehlersa-Danlosa;
• insulina – budowa i rola insuliny, wydzielanie insuliny, dojrzewanie insuliny, peptyd C;
• glukagon – GLP-1;
• denaturacja białek, czynniki denaturujące, koagulacja białek, czynniki koagulujące;
• metody izolowania białek z materiału biologicznego.

Enzymy:

• budowa enzymu – apoenzym, kofaktor, koenzym, grupa prostetyczna, centrum aktywne, miejsce allosteryczne;
• klasyfikacja enzymów, klasy enzymów;
• mechanizm działania enzymów – energia aktywacji, kompleks enzym–substrat, specyficzność działania enzymów, reakcje egzoergiczne, reakcje endoergiczne, energia swobodna;
• kinetyka reakcji enzymatycznej, Km, stała Michaelisa, V_max, prędkość maksymalna;
• czynniki wpływające na szybkość reakcji enzymatycznej, wpływ stężenia enzymu i substratu na szybkość reakcji enzymatycznej;
• hamowanie reakcji enzymatycznej – inhibicja kompetycyjna, niekompetycyjna;
• regulacja aktywności enzymatycznej – ograniczona proteoliza, zymogen, modyfikacja kowalencyjna, fosforylacja, defosforylacja, sprzężenie zwrotne, regulacja allosteryczna, efektory allosteryczne;
• oznaczanie aktywności enzymatycznej, jednostki aktywności enzymatycznej;
• enzymy diagnostyczne, wskaźmnkowe, ekskresyjne, sekrecyjne;
• izoenzym, izoforma, izoenzymy w diagnostyce chorób.

Kwasy nukleinowe:

• budowa kwasów nukleinowych, kwas deoksyrybonukleinowy (DNA), kwas rybonukleinowy (RNA), zasady azotowe: puryny i pirymidyny, nukleozydy – wiązania, nukleotydy – wiązania, budowa genomu, organizacja materiału genetycznego w komórkach eukariotycznych i prokariotycznych, budowa chromosomu, chromatyna, rola histonów;
• rola kwasów nukleinowych w organizmie: replikacja (polimerazy DNA, primaza, ligaza, endonukleazy, topoizomerazy, telomeraza), transkrypcja, modyfikacje potranskrypyjne, translacja, biosynteza białka, aktywacja aminokwasów, rybosomy, modyfikacje potranslacyjne, sortowanie białek w komórce; inhibitory replikacji, transkrypcji i translacji i ich zastosowanie jako leki cytostatyczne i bakteriostatyczne;
• regulacja ekspresji genetycznej w organizmach prokariotycznych i eukariotycznych, budowa i funkcja operonu;
• wykrywanie poszczególnych składników kwasów nukleinowych (cukier, zasada, reszta fosforanowa).

Utlenianie komórkowe:

• związki wysokoenergetyczne, wiązanie wysokoenergetyczne, wiązanie bezwodnikowe, ATP, adenozynotrifosforan, ADP, adenozynodifosforan, fosfoenolopirogronian, fosfokreatyna, 1,3-bisfosfoglicerynian;
• wytwarzanie ATP z glukozy, glikoliza jako źródło ATP, fosforylacja substratowa;
• cykl Krebsa, cykl kwasów trikarboksylowych, przebieg cyklu Krebsa, enzymy i koenzymy cyklu Krebsa, znaczenie biomedyczne cyklu Krebsa, anapleroaza, znaczenie amfiboliczne metabolitów pośrednich cykli Krebsa, regulacja cyklu Krebsa;
• oksydacyjna dekarboksylacja alfa-ketokwasów, dehydrogenazy alfa-ketokwasów, kompleks dehydrogenazy pirogronianowej, dehydrogenaza alfa-ketoglutaranowa, równoważniki redukcyjne, mostki substratowe;
• łańcuch oddechowy, kompleksy łańcucha oddechowego, cytochromy, fosforylacja oksydacyjna, teoria chemiosmotyczna, pompa protonowa, syntaza ATP, oligomycyna;
• bilans energetyczny;
• inhibitory łańcucha oddechowego: inhibitory transportu elektronów, inhibitory fosforylacji oksydacyjnej, związki rozprzęgające łańcuch oddechowy.